
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością to jedna z najczęściej wybieranych form prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Szczególnie polecana jest tym osobom, które cenią sobie bezpieczeństwo majątku prywatnego i chcą w sposób uporządkowany oraz elastyczny rozwijać swoją firmę. W porównaniu z jednoosobową działalnością gospodarczą czy spółkami osobowymi, spółka z o.o. pozwala oddzielić odpowiedzialność za zobowiązania firmy od majątku prywatnego wspólników. To ogromna zaleta, która przyciąga coraz większą liczbę przedsiębiorców, zarówno początkujących, jak i doświadczonych.
Podwójne opodatkowanie w spółce z o.o. to temat, który od lat budzi emocje i pytania przedsiębiorców. Wspólnicy zadają sobie pytania: jak wypłacić pieniądze ze spółki z o.o. bez podatku? Czy można ominąć podwójne opodatkowanie? A może – czy jest się czego bać?
Spółka z. o.o. jako spółka kapitałowa – charakterystyka
Spółka ta jest jedną z najczęściej wybieranych form prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Uregulowana została w Kodeksie spółek handlowych jako kapitałowa spółka handlowa, co oznacza, że podstawowe znaczenie w jej funkcjonowaniu ma kapitał zakładowy, a nie osoba wspólnika. Jest osobą prawną – posiada odrębną od wspólników osobowość prawną, co oznacza, że może we własnym imieniu nabywać prawa, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Zasadniczą cechą odróżniającą spółkę z o.o. od innych form prowadzenia działalności jest ograniczona odpowiedzialność wspólników – nie ponoszą oni odpowiedzialności za zobowiązania spółki wobec wierzycieli, a ryzykują jedynie wartością wniesionych wkładów.
Spółka z o.o. może być utworzona przez jedną albo więcej osób w każdym celu prawnie dopuszczalnym, chyba że ustawa stanowi inaczej. Nie może jej jednak założyć inna jednoosobowa spółka z o.o. Umowa spółki wymaga formy aktu notarialnego i powinna zawierać co najmniej firmę (nazwę) i siedzibę spółki, przedmiot działalności, wysokość kapitału zakładowego, informację o liczbie i wartości nominalnej udziałów oraz czas trwania spółki, jeżeli jest oznaczony. Minimalny kapitał zakładowy wynosi 5.000 zł, a wartość nominalna jednego udziału nie może być niższa niż 50 zł. Wspólnicy mogą obejmować udziały o równej lub nierównej wartości, a także zróżnicowane pod względem uprawnień.
Charakterystyka spółki z o.o
Spółka z o.o. powstaje z chwilą wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. Do momentu tego wpisu działa jako spółka z o.o. w organizacji, która również posiada zdolność prawną, ale niepełną osobowość prawną. Organami spółki z o.o. są: zgromadzenie wspólników, zarząd oraz – opcjonalnie – rada nadzorcza lub komisja rewizyjna. Zgromadzenie wspólników jest organem decyzyjnym, który podejmuje uchwały w sprawach należących do kompetencji wspólników, m.in. zatwierdzania sprawozdań finansowych, podziału zysku czy powoływania członków zarządu. Zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje ją na zewnątrz. Członkowie zarządu mogą, ale nie muszą być wspólnikami – mogą to być osoby zewnętrzne, wybrane ze względu na swoje kompetencje menedżerskie.
Zaletą spółki z o.o. jest wspomniana już ograniczona odpowiedzialność wspólników oraz elastyczność w konstruowaniu umowy spółki, która pozwala dostosować model zarządzania i relacje między wspólnikami do potrzeb konkretnego biznesu. Spółka z o.o. daje również większy prestiż oraz możliwość pozyskania inwestorów. Jest formą atrakcyjną zarówno dla małych, jak i większych przedsięwzięć. Należy jednak pamiętać, że spółka ta jest zobowiązana do prowadzenia pełnej księgowości, co wiąże się z większymi kosztami administracyjnymi. Obowiązuje ją również rygorystyczne prawo bilansowe, a nieprzestrzeganie przepisów o odpowiedzialności zarządu, w tym dotyczących zgłoszenia wniosku o upadłość, może skutkować odpowiedzialnością członków zarządu za zobowiązania spółki.
Spółka z o.o. może również funkcjonować jako jednoosobowa, w której cały kapitał zakładowy należy do jednej osoby. W takim przypadku szczególne znaczenie mają przepisy dotyczące dokumentowania czynności między wspólnikiem a spółką, aby uniknąć zarzutu pozorności. Jednoosobowa spółka z o.o. może być efektywnym narzędziem ochrony majątku i minimalizacji ryzyka działalności, zwłaszcza przy prowadzeniu działalności o większym stopniu ryzyka prawnego czy finansowego.
Podatki w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością
Podstawowym obciążeniem podatkowym, które ponosi spółka, jest podatek dochodowy od osób prawnych (CIT). Standardowa stawka CIT wynosi 19%, jednak w przypadku podatników spełniających warunki do zastosowania obniżonej stawki, możliwe jest opodatkowanie na poziomie 9%. Z preferencyjnej stawki mogą skorzystać podatnicy, których przychody w danym roku podatkowym nie przekroczyły równowartości 1 200 000 euro przeliczonej na złote według średniego kursu ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedniego. Ważne jest jednak, że stawka 9% przysługuje wyłącznie podmiotom mającym status małego podatnika. Dodatkowo, przepisy ustawy o CIT przewidują szczegółowe wyłączenia, które mogą uniemożliwić skorzystanie z niższej stawki podatku, nawet jeśli limit przychodów nie został przekroczony.
Jednym z mankamentów prowadzenia działalności w formie spółki z o.o. jest tzw. podwójne opodatkowanie. Dochód wypracowany przez spółkę podlega najpierw opodatkowaniu podatkiem CIT, a następnie – w przypadku wypłaty dywidendy wspólnikom – należy zapłacić 19-procentowy podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT). Choć taka konstrukcja podatkowa może wydawać się niekorzystna, istnieją rozwiązania pozwalające na zminimalizowanie jej negatywnych skutków. Należą do nich m.in. rozliczanie wynajmu powierzchni przez wspólników (np. biura czy magazynu), powierzenie funkcji członka zarządu wraz z wynagrodzeniem, czy wykorzystanie prywatnego samochodu do celów służbowych. Możliwe jest także zastosowanie umów cywilnoprawnych (np. umowy o dzieło) zamiast wypłaty dywidendy, co w pewnych okolicznościach może obniżyć łączne obciążenia podatkowe. Optymalizacja podatkowa powinna być jednak zawsze poprzedzona rzetelną analizą sytuacji spółki i konsultacją ze specjalistą.
Spółka z o.o. ma również obowiązek prowadzenia pełnej księgowości zgodnie z ustawą o rachunkowości. Prowadzenie pełnej rachunkowości wiąże się z koniecznością ewidencjonowania wszystkich zdarzeń gospodarczych w sposób szczegółowy, uporządkowany i zgodny z przepisami prawa. Chociaż technicznie możliwe jest samodzielne prowadzenie ksiąg rachunkowych, w praktyce jest to zadanie czasochłonne, wymagające wiedzy i doświadczenia. W związku z tym wielu przedsiębiorców decyduje się na powierzenie tego obowiązku profesjonalnym biurom rachunkowym, co pozwala im skupić się na działalności operacyjnej, a jednocześnie mieć pewność, że księgowość prowadzona jest zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Z uwagi na to, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest atrakcyjną formą prowadzenia działalności gospodarczej dla osób poszukujących bezpiecznego i elastycznego rozwiązania. Oferuje ograniczoną odpowiedzialność wspólników, relatywnie niski próg wejścia i potencjał do efektywnej optymalizacji podatkowej. Jednocześnie jednak wymaga prowadzenia pełnej księgowości oraz zmierzenia się z podwójnym opodatkowaniem, co należy uwzględnić przy wyborze tej formy organizacyjno-prawnej.
Jak działa zatem opodatkowanie spółki z o.o.?
Spółka z o.o. ma osobowość prawną — jest odrębnym podatnikiem. Oznacza to, że sama płaci podatek dochodowy (CIT):
9% — dla tzw. małych podatników (przychody do 2 mln euro)
19% — dla pozostałych
Jeśli spółka wypłaca zysk wspólnikom w postaci dywidendy, ci muszą zapłacić kolejne 19% PIT.
Czym jest natomiast tzw. podwójne opodatkowanie spółek z o.o.?
Zjawisko „podwójnego opodatkowania” nie jest pojęciem ustawowym, ale doskonale znanym w praktyce. Odnosi się do sytuacji, w której:
Spółka z o.o. płaci podatek dochodowy od osób prawnych (CIT) od wypracowanego zysku, a następnie
Wypłacana wspólnikom dywidenda jest objęta kolejnym podatkiem – PIT (najczęściej 19%).
Z perspektywy wspólnika wygląda to więc tak, że spółka płaci podatek od zysku, a on – drugi podatek od tego, co mu z tego zysku zostanie wypłacone. Nietrudno więc zrozumieć, skąd pytania o legalne mechanizmy ograniczające to „podwójne” obciążenie fiskalne.
Mit podwójnego opodatkowania
Jedną z najczęstszych obaw związanych z prowadzeniem spółki z o.o. jest tzw. podwójne opodatkowanie. Wynika ono z konstrukcji, zgodnie z którą najpierw opodatkowany jest dochód spółki podatkiem CIT, a następnie – w przypadku wypłaty zysku – wspólnicy muszą zapłacić podatek od dywidendy. Jednak ta pozorna niedogodność może zostać w praktyce całkowicie zneutralizowana, jeśli działalność zostanie odpowiednio zaplanowana. W rzeczywistości wielu przedsiębiorców nigdy nie wypłaca dywidendy, a środki trafiają do wspólników w innych, zgodnych z prawem formach. W ten sposób można skutecznie zminimalizować łączny poziom opodatkowania.
Sposoby wypłaty zysku ze spółki
Jednym z kluczowych zagadnień dla wspólników jest sposób wypłaty zysku ze spółki. Najprostszą i najczęściej stosowaną metodą jest wypłata dywidendy. Jednak nie jest to jedyna droga, a wybór odpowiedniego mechanizmu może mieć istotne konsekwencje podatkowe.
Warunki wypłaty dywidendy:
Zatwierdzenie sprawozdania finansowego – dywidenda może być wypłacona dopiero po jego zatwierdzeniu przez zgromadzenie wspólników.
Uchwała o podziale zysku – wspólnicy podejmują uchwałę o przeznaczeniu zysku na wypłatę dywidendy.
Limit wypłaty – kwota wypłacana wspólnikom nie może przekraczać zysku za ostatni rok obrotowy, powiększonego o:
niepodzielone zyski z lat ubiegłych,
kwoty z kapitałów zapasowych i rezerwowych utworzonych z zysków.
Dywidenda może być wypłacona przelewem na konto lub gotówką, zależnie od ustaleń.
Przepisy dopuszczają również wypłatę zaliczki na poczet dywidendy, ale tylko wtedy, gdy spełnione są konkretne warunki:
Umowa spółki przewiduje taką możliwość.
Sprawozdanie finansowe za poprzedni rok wykazuje zysk.
Spółka posiada środki wystarczające do wypłaty.
Maksymalna wysokość zaliczki nie może przekroczyć połowy zysku wypracowanego od początku roku obrotowego, powiększonego o kapitały z zysku, pomniejszonego o niepokryte straty i udziały własne.
O wypłacie decyduje zarząd.
Wadą klasycznej dywidendy jest podwójne opodatkowanie:
Spółka płaci podatek CIT (9% lub 19%) od zysku.
Wspólnik płaci PIT 19% od otrzymanej dywidendy.
Dywidenda to prosty, klasyczny sposób na wypłatę zysku, ale wiąże się z podwójnym opodatkowaniem. Wynagrodzenie członka zarządu i powtarzające się świadczenia niepieniężne to alternatywy pozwalające na bardziej efektywne podatkowo wykorzystanie wypracowanego zysku. Wybór optymalnej formy zależy od struktury spółki, zapisów umowy oraz planów finansowych wspólników. W jaki sposób natomiast możemy zgodnie z prawem ,,ominąć” podwójne opodatkowanie, które to wynika np. z dywidendy?
Jak ominąć podwójne opodatkowanie spółki z o.o.?
Podstawowa zasada: wspólnik może otrzymywać pieniądze ze spółki na podstawie umów i tytułów prawnych, które pozwalają:
W ten sposób część środków, zamiast dywidendy, wypłacana jest jako wynagrodzenie za usługi, najem, udzielenie licencji lub inne świadczenia.
Praktyczne sposoby uniknięcia podwójnego opodatkowania
Spółka z o.o. daje bardzo duże możliwości w zakresie planowania podatkowego. Do najczęstszych rozwiązań należy zawieranie umów cywilnoprawnych pomiędzy wspólnikami a samą spółką. Jeśli wspólnik udostępnia lokal na potrzeby firmy, wynajmuje jej samochód, wykonuje projekt graficzny lub tworzy stronę internetową – wówczas może wystawić fakturę lub podpisać umowę, na podstawie której otrzyma wynagrodzenie. Dla spółki taki wydatek jest kosztem uzyskania przychodu, który obniża podstawę opodatkowania CIT. Jednocześnie wspólnik uzyskuje środki prywatne bez konieczności wypłacania dywidendy.
Jeszcze prostszym rozwiązaniem może być zatrudnienie członka zarządu na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia czy kontraktu menedżerskiego. Takie wynagrodzenie trafia bezpośrednio do wspólnika, jest obciążone jedynie składkami i podatkiem wynikającym z danej formy zatrudnienia, a dla spółki stanowi koszt. Dodatkowo, w przypadku niewielkich firm, można w pełni legalnie prowadzić działalność bez konieczności dzielenia się zyskiem, pozostawiając środki w kasie spółki na dalszy rozwój.
Sposoby uniknięcia podwójnego opodatkowania w sp. z o.o.
Oto najczęściej stosowane sposoby ograniczenia podwójnego opodatkowania w spółkach z o.o.:
Najem lub dzierżawa – wspólnik może wynajmować spółce nieruchomość, pojazd lub inny majątek.
Wynagrodzenie z tytułu powołania do zarządu – członek zarządu może pobierać wynagrodzenie z tytułu uchwały o powołaniu.
Powtarzające się świadczenia niepieniężne – alternatywa dla jednoosobowej działalności, bez ZUS i składki zdrowotnej.
Umowy cywilnoprawne i o pracę – umowa zlecenie, dzieło, o pracę, agencyjna, kontrakt menedżerski – zależnie od sytuacji.
Licencje i przeniesienie praw autorskich – jeśli wspólnik posiada wartości niematerialne (np. know-how, logo, systemy IT).
Pożyczki udzielone przez wspólnika – odsetki mogą stanowić koszt podatkowy spółki.
Diety i kilometrówki – w przypadku podróży służbowych (z odpowiednią dokumentacją).
Niższe opodatkowanie przy pozostawieniu zysku w spółce
Warto także zaznaczyć, że w przypadku małych spółek z o.o., które spełniają warunki do skorzystania z preferencyjnej stawki CIT, podatek dochodowy wynosi jedynie 9%. Oznacza to, że pozostawiając środki w spółce, można efektywnie płacić niższy podatek niż w przypadku jednoosobowej działalności gospodarczej, gdzie stosowana jest stawka liniowa w wysokości 19%. To rozwiązanie szczególnie atrakcyjne dla tych przedsiębiorców, którzy chcą inwestować zarobione środki w rozwój firmy, bez konieczności wypłacania ich na bieżąco.
Wynagrodzenie członka zarządu (na podstawie uchwały powołującej)
Zalety:
Wspólnik może pobierać wynagrodzenie za regularne świadczenia na rzecz spółki (np. marketing, zarządzanie projektem, analizy prawne).
Zalety:
Wypłata dywidendy:
To ryzykowne pytanie, które może prowadzić na manowce. Wypłacanie całego zysku w formie kosztów – jeśli nie odpowiada to realnym potrzebom spółki – może zostać zakwestionowane przez urząd skarbowy.
Optymalizacja podatkowa = TAK, ale pod warunkiem, że:
✔ wypłaty są uzasadnione gospodarczo,
✔ odpowiadają rynkowym stawkom,
✔ mają formę udokumentowanych umów.
Kiedy wynagrodzenie dla wspólnika jest kosztem spółki?
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, koszt uzyskania przychodu to wydatek, który:
Czyli: jeżeli wypłata dla wspólnika ma realne uzasadnienie gospodarcze, jest potrzebna do funkcjonowania spółki i spełnia warunki formalne – może stanowić koszt podatkowy. Np. najem lokalu, z którego korzystają pracownicy spółki, lub wynagrodzenie za wdrożenie systemu CRM.
Uwaga na cenę rynkową – fiskus patrzy!
Jeśli urząd uzna, że wypłata dla wspólnika:
Wniosek: wspólnik powinien otrzymywać tyle, ile zapłacono by osobie trzeciej za takie samo świadczenie.
Czy bać się „ukrytej dywidendy”?
Pojęcie „ukrytej dywidendy” miało wejść do prawa wraz z Nowym Ładem, ale ostatecznie – z uwagi na liczne protesty – nie weszło w życie. Dziś możemy odetchnąć z ulgą, ale pamiętajmy: fiskus może i tak badać wypłaty ze spółki pod kątem ich realnego charakteru.
Jeśli wypłata nie jest dywidendą tylko z nazwy, ale de facto stanowi podział zysku – może zostać zakwestionowana.
Spółka z o.o a podwójne opodatkowanie czy naprawdę jest się czego bać? A może JDG?
Dylemat: „spółka z o.o. czy jednoosobowa działalność gospodarcza (JDG)?” to codzienność wielu przedsiębiorców. Coraz częściej wybór nie dotyczy tylko formy prawnej prowadzenia biznesu, ale również efektywnego wypłacania z niego środków. Dzięki odpowiednim mechanizmom możliwe jest nie tylko zoptymalizowanie obciążeń podatkowych, ale także zwiększenie poziomu bezpieczeństwa osobistego przedsiębiorcy.
Powszechnie uważa się, że najprostszą i najbardziej opłacalną formą prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce jest jednoosobowa działalność gospodarcza albo spółka cywilna. Taki wybór przedsiębiorców wynika przede wszystkim z przeświadczenia o niskim poziomie formalności oraz korzyściach podatkowych. W przypadku działalności jednoosobowej lub spółki cywilnej dochód podlega bezpośredniemu opodatkowaniu na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych, według skali podatkowej – 12% oraz 32%, lub w ramach podatku liniowego w wysokości 19%. Tym rozwiązaniom przeciwstawiane jest często tzw. podwójne opodatkowanie, które dotyczy wspólników spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz akcjonariuszy i wspólników spółek akcyjnych czy komandytowo-akcyjnych. W tych przypadkach, zgodnie z ustawową konstrukcją, dochód najpierw podlega opodatkowaniu na poziomie samej spółki, która płaci podatek dochodowy od osób prawnych (CIT), a następnie – po wypłacie dywidendy – podatek płacą również wspólnicy, co razem daje wrażenie dwukrotnego opodatkowania tego samego zysku.
Na pierwszy rzut oka wydaje się, że taka konstrukcja faktycznie prowadzi do niekorzystnego pod względem podatkowym rozwiązania. Przykład liczbowy dobrze to ilustruje – jeżeli spółka osiągnie dochód w wysokości 10.000 zł, najpierw zapłaci 19% CIT, co obniża zysk do 8.100 zł. Następnie wspólnik, otrzymując dywidendę, odprowadza podatek w wysokości 19%, co daje kolejne 1.539 zł podatku. Łączne obciążenie wynosi 3.439 zł, czyli aż 34,39% dochodu. To więcej niż stawka drugiego progu skali podatkowej dla osób fizycznych, co czyni to rozwiązanie na pierwszy rzut oka nieatrakcyjnym.
Dla zobrazowania tej konstrukcji warto ponownie odwołać się do przykładu liczbowego. Jeżeli spółka osiąga 10.000 zł przychodu i całą tę kwotę wypłaca wspólnikowi w ramach umowy o dzieło z przeniesieniem praw autorskich, to formalnie nie osiąga żadnego dochodu i nie płaci podatku CIT. Tymczasem wspólnik, otrzymując 10.000 zł, może skorzystać z 50% kosztów uzyskania przychodu, czyli do opodatkowania pozostaje jedynie 5.000 zł. Od tej kwoty płaci 18% podatku, co daje zaledwie 900 zł. W efekcie całkowity podatek od działalności spółki wynosi mniej niż 10% realnego zysku, a mit o podwójnym opodatkowaniu staje się nieaktualny. Ostatecznie wspólnik otrzymuje całkowity dochód i płaci podatek korzystniejszy niż ten, który byłby należny w przypadku rozliczenia jednoosobowej działalności według skali podatkowej lub nawet podatku liniowego. Co więcej, nie ponosi ryzyka odpowiedzialności całym swoim majątkiem za ewentualne długi spółki.
Z powyższego wynika jasno, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie musi być konstrukcją prowadzącą do niekorzystnego, podwójnego opodatkowania. Właściwe rozliczenie kosztów, zastosowanie odpowiednich form umów oraz znajomość przepisów prawa podatkowego pozwala na efektywne prowadzenie działalności także w tej formie prawnej. W efekcie mit o nieopłacalności spółki z o.o. coraz częściej ustępuje miejsca wiedzy o możliwościach, jakie daje ta forma organizacyjna.
Elastyczność, bezpieczeństwo i optymalizacja
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością to forma działalności, która łączy elastyczność w zarządzaniu z wysokim poziomem bezpieczeństwa majątkowego. Daje również duże możliwości optymalizacji podatkowej, pozwalając uniknąć niekorzystnego podwójnego opodatkowania. Wbrew obiegowym opiniom, nie jest to rozwiązanie przeznaczone wyłącznie dla dużych firm – z powodzeniem sprawdza się również w przypadku niewielkich biznesów rodzinnych czy przedsięwzięć prowadzonych przez jedną osobę. Wystarczy dobrze przemyślana struktura działalności i odpowiednie doradztwo, by z zalet spółki z o.o. korzystać w pełni.
Podsumowanie
Podsumowując, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością to uniwersalna forma prowadzenia działalności gospodarczej w polskim porządku prawnym, zapewniająca równowagę między elastycznością działania, bezpieczeństwem wspólników a transparentnością i stabilnością funkcjonowania. Choć wiąże się z większymi obowiązkami formalnymi niż jednoosobowa działalność gospodarcza, w zamian oferuje korzyści, które w dłuższej perspektywie mogą przeważyć nad niedogodnościami administracyjnymi. Właściwie zarządzana i zaprojektowana od strony prawnej może być skutecznym narzędziem rozwoju działalności biznesowej.
Czy zatem podwójnego opodatkowania trzeba się bać?
Nie, jeśli działa się świadomie, legalnie i z głową.
Spółka z o.o. daje wiele możliwości optymalizacji podatkowej. Pod warunkiem, że:
Chcesz omówić swoją sytuację z doradcą podatkowym? Wypełnij formularz poniżej – oddzwonimy do Ciebie.
Doradca biznesowy skontaktuje się z Tobą
i wspólnie ustalimy czy i jak możemy Ci pomóc?
Pracujemy od poniedziałku do piątku
w godzinach od 8:00 do 17:00