KPAN KSIĘGOWOŚĆ I PODATKI


Czy małoletni zarabiający na sprzedaży w internecie ma obowiązek i prawo zarejestrować oraz prowadzić JDG?


14/01/2026

Popularność sprzedaży internetowej rośnie w Polsce w tempie, które powoduje, że coraz więcej młodych ludzi – w tym osoby małoletnie – zaczyna osiągać realne dochody małoletniego z handlu online. Trend e-commerce, bazujący często na samodzielnym wytworzeniu dobra materialnego, sprzedaży przedmiotów oddanych do swobodnego użytku albo prostego pośrednictwa, powoduje, że pojawia się pytanie: czy małoletni a działalność gospodarcza to zagadnienia dające się połączyć? Czy osoby nieposiadające pełnej zdolności do czynności prawnych mogą legalnie prowadzić w Polsce jednoosobową działalność gospodarczą (JDG)? I czy zarabiający nastolatek ma obowiązek rejestracji, gdy przekroczy limit przychodów uprawniających do prowadzenia działalności nierejestrowanej?

W polskim prawie nie są to kwestie oczywiste, a organy administracji publicznej, w tym Ministerstwo Rozwoju, prezentują interpretacje nakierowane na ochronę swobody gospodarczej, ale jednocześnie wymagające udziału przedstawiciela ustawowego i – niekiedy – zezwolenia sądu opiekuńczego. Niniejszy artykuł omawia te zagadnienia kompleksowo, wskazując, jakie czynności prawne może wykonywać małoletni, kiedy czynności prawnych zaciąga zobowiązanie w jego imieniu rodzic, kiedy konieczne jest uczestnictwo sądu i w jakich ramach nastolatek może faktycznie działać jako małoletni przedsiębiorca.

Książki reprezentujące prawo przedsiębiorców

Zdolność prawna, zdolność do czynności prawnych i ich znaczenie dla prowadzenia działalności

Każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną, czyli możliwość bycia podmiotem praw i obowiązków. Jednak zdolność do czynności prawnych, a więc możliwość pełnoprawnego zawierania umów i skutecznego dokonywania czynności prawnych we własnym imieniu, jest ograniczona przez wiek i stan zdrowia.

Zgodnie z Kodeksem cywilnym:

  • osoby nieposiadające zdolności do czynności prawnych to dzieci poniżej 13. roku życia oraz osoby ubezwłasnowolnione całkowicie,

  • posiadające ograniczoną zdolność to małoletni od 13 do 18 roku życia oraz osoby ubezwłasnowolnione częściowo,

  • pełną zdolność nabywa się z chwilą osiągnięcia pełnoletniości, chyba że wcześniej wystąpią zdarzenia skutkujące uzyskaniem pełnej zdolności prawnej, jak zawarcie małżeństwa przez kobietę po ukończeniu 16 roku życia.

W praktyce prowadzenia działalności gospodarczej ma to znaczenie fundamentalne. Dziecko poniżej 13 lat nie może zawrzeć ani umowy sprzedaży towarów, ani umowy na dostawę towarów, ani też nie może skutecznie zaciągnąć zobowiązania – musi robić to za nie przedstawiciel ustawowy osoby niepełnoletniej. Małoletni między 13 a 18 rokiem życia mogą natomiast wykonywać tylko umowy powszechnie zawierane w drobnych bieżących sprawach życia codziennego, czyli takie, które nie wchodzą w zakres prowadzenia profesjonalnej działalności gospodarczej.

Wszystkie działania wykraczające poza te drobne codzienne czynności wymagają:

  • zgody przedstawiciela ustawowego, a niekiedy także

  • zezwolenia sądu opiekuńczego, jeśli w grę wchodzą czynności przekraczające zwy

Oznacza to, że zaciągania zobowiązań w zakresie prowadzenia biznesu małoletni nie dokonuje samodzielnie. To przedstawiciel ustawowy małoletniego działa w jego imieniu.

Działalność nierejestrowana jako pierwszy etap zarobkowania

W tym miejscu warto wskazać, że w polskim systemie prawnym wprowadzono konstrukcję działalności nierejestrowanej. Pozwala ona na prowadzenie drobnej aktywności zarobkowej bez obowiązku:

  • wpisu do centralnej ewidencji (CEIDG),

  • opłacania składek ZUS z tytułu działalności gospodarczej,

  • prowadzenia ksiąg rachunkowych lub podatkowych,

  • zapłaty zaliczek na podatek.

Ustawodawca przewidział proste limity: jeśli miesięczne przychody z takiej działalności nie przekraczają 75% minimalnego wynagrodzenia, osoba może działać jako drobny przedsiębiorca bez rejestracji. Wlicza się do tego przychody należne – niezależnie od faktycznego wpływu środków. Nie wlicza się natomiast zwrotów towarów czy bonifikat. Co istotne: osoby małoletnie mogą korzystać z tej formy działalności, jeśli mieszczą się w limicie i nie prowadziły wcześniej zarejestrowanej działalności przez 60 miesięcy.

Do limitu przychodów uprawniających do prowadzenia działalności nierejestrowanej wlicza się przychody należne z danego miesiąca, wynikające z wystawionych rachunków lub faktur, nawet jeśli faktycznie osoba prowadzącą działalność nierejestrowaną ich nie otrzymała. Do limitu nie wlicza się zaś wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont (czyli na przykład obniżek za uregulowanie płatności przed terminem).

W tym modelu dziecko – choć osiąga dochód – formalnie nie wykonuje określonej działalności gospodarczej, nie prowadzi firmy, nie występuje jako przedsiębiorca. W takim ujęciu nie ma konieczności prowadzenia standardowych czynności przedsiębiorcy, takich jak ustalanie polskiej klasyfikacji działalności (PKD) ani procedura składania wniosku do CEIDG.

Jednak pojawia się problem: co, jeśli dziecko rozwija swój handel internetowy i przekracza limit przychodów? Czy podjęcie działalności gospodarczej staje się obowiązkiem? I czy w ogóle może to zrobić?

Masz pytania?

Doradca podatkowy jest do Twojej dyspozycji.

Kiedy działalność nierejestrowana „zamienia się” w działalność gospodarczą?

Zgodnie z ustawą Prawo przedsiębiorców, przekroczenie limitu przychodów powoduje, że aktywność ekonomiczna przestaje być drobną działalnością wykonywaną osobiście, a staje się zorganizowaną działalnością zarobkową wykonywaną w sposób ciągły – czyli działalnością gospodarczą.

Od momentu przekroczenia limitu:

  • osoba ma 7 dni na rejestrację JDG,

  • powinna złożyć wniosek do CEIDG,

  • musi uiścić składki i stać się formalnie przedsiębiorcą.

W przypadku osoby dorosłej nie ma wątpliwości – po prostu dokonuje ona rejestracji, wybiera formę prowadzenia działalności, wybiera kody PKD, etc.. A jak wygląda sytuacja osoby małoletniej?

Czy osoba niepełnoletnia może mieć JDG? Stanowisko Ministerstwa Rozwoju i praktyka CEIDG.

Na przestrzeni ostatnich lat Ministerstwo Rozwoju i Technologii udzieliło wielu odpowiedzi dotyczących rejestracji małoletnich. Z dokumentów opublikowanych w tym zakresie wynika, że:

  • prawo polskie nie wprowadza zakazu prowadzenia działalności gospodarczej przez małoletnich;

  • przepisy prawa przedsiębiorców nie wymagają posiadania pełnej zdolności do czynności prawnych do uzyskania statusu przedsiębiorcy;

  • wpisu do CEIDG można dokonać poprzez przedstawiciela ustawowego, o ile posiada on odpowiednie umocowanie;

  • w pewnych przypadkach konieczna jest zgoda sądu opiekuńczego – szczególnie gdy czynności przekraczają zakres zwykłego zarządu.

Z praktyki CEIDG wynika, że w Polsce istnieją realne wpisy małoletnich – obecnie kilkadziesiąt aktywnych wpisów dotyczących takich osób.

Rejestracja działalności gospodarczej przez małoletniego – jak wygląda procedura?

Rejestracja JDG wymaga złożenia wniosku CEIDG–1. Wniosek może być złożony:

  • elektronicznie,

  • w dowolnym urzędzie gminy,

  • przez pełnomocnika,

  • przez przedstawiciela ustawowego dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską.

Ważne elementy wskazanego wniosku to:

1. Dane przedstawiciela ustawowego

We wniosku muszą znaleźć się:

  • imię i nazwisko rodzica lub opiekuna,

  • zakres umocowania,

  • oświadczenie o braku ograniczeń w sprawowaniu opieki i praw rodzicielskich,

  • o ile wymagane – postanowienie sądu.

Bez tego dokonanie wpisu nie jest możliwe.

2. Zgody przedstawicieli ustawowych

Jeśli dziecko pozostaje pod opieką obojga rodziców, oboje muszą wyrazić zgodę na rozpoczęcie prowadzenia działalności.

3. Zezwolenia sądu opiekuńczego

Sąd opiekuńczy musi wydać zgodę na czynności przekraczające zwykły zarząd, takie jak:

  • podjęcie działalności gospodarczej,

  • zaciągnięcie kredytu,

  • zawarcie umowy długoterminowej,

  • zakup sprzętu o znacznej wartości,

  • zawarcie umowy najmu lokalu firmowego,

  • przystąpienie do spółki.

Przepisy wymagają, aby sąd oceniał, czy czynność nie stanowi rażącego pokrzywdzenia osoby niezdolnej do podejmowania samodzielnych decyzji ekonomicznych.

Dlaczego sąd opiekuńczy ocenia działania dziecka?

Dziecko – nawet to posiadające ograniczoną zdolność do czynności – nie zawsze rozumie konsekwencje ekonomiczne działań biznesowych. Dlatego sąd, działając jako organ ochrony majątku i interesów dziecka, bada:

  • ryzyka finansowe,

  • możliwości faktyczne wykonywania działalności,

  • zdolność do nabywania praw i obowiązków,

  • czy dana działalność nie spowoduje uszczuplenia dochodów rodziców albo obciążeń dla rodzinnego budżetu,

  • czy nie występuje zagrożenie nadużyć przez osoby trzecie.

Sąd może odmówić zgody, jeśli:

  • działalność wymaga ryzykownych decyzji,

  • dziecko nie jest w stanie wykonywać obowiązków wynikających z prowadzenia firmy,

  • istnieje obawa przed utratą majątku,

  • nie jest zachowany interes dziecka.

Może też – z ważnych powodów postanowi inaczej – ograniczyć możliwość dysponowania przez małoletniego jego dochodami.

Prowadzenie działalności gospodarczej przez małoletnich w praktyce

Choć małoletni może zostać przedsiębiorcą, praktyka pokazuje, że jego rola jest znacząco ograniczona. Wynika to z konstrukcji kodeksowej:

Czynności zwykłego zarządu

Zwykłe działania – takie jak sprzedaż towaru, wystawienie faktury, realizacja wysyłki – mogą być wykonywane przez rodziców jako przedstawicieli ustawowych. Małoletni nie ma kompetencji do samodzielnego występowania w relacjach biznesowych, chyba że chodzi o standardowych czynności przedsiębiorcy niewymagających formalnych zobowiązań.

Czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu

Wymagają zgody sądu, np.:

  • zakup sprzętu do produkcji,

  • zatrudnienie pracownika,

  • zawarcie umowy o wartości przewyższającej codzienne rozliczenia,

  • długoterminowy najem powierzchni magazynowej,

  • poważniejsze inwestycje.

Sąd bada, czy dziecko rozporządza swoim prawem w sposób świadomy.

Zakończenie działalności gospodarczej

Także zakończenie działalności gospodarczej wymaga wniosku składanego przez przedstawiciela ustawowego. Zależy to od tego, czy zakończenie nie spowoduje niekorzystnych skutków, np. niewykonania zobowiązań.

Obniż zobowiązania podatkowe swojej firmy!

Nie trać środków na zbyt wysokie podatki.

Ryzyka i trudności dla małoletnich przedsiębiorców

Prowadzenie JDG przez osobę niepełnoletnią rodzi konkretne zagrożenia:

  1. Zależność od rodziców – dziecko nie wykonuje czynności samodzielnie.

  2. Obowiązek każdorazowej zgody sądu – znacznie wydłuża czas podejmowania decyzji.

  3. Ryzyko nieważności czynności – umowa zawarta bez zgody przedstawiciela ustawowego lub sądu może być nieważna.

  4. Ograniczenia w dostępie do usług bankowych – wiele banków wymaga pełnej zdolności do czynności prawnych.

  5. Brak możliwości zaciągania kredytu – małoletni nie może zaciągnąć zobowiązania finansowego.

  6. Problemy z podpisem elektronicznym – podpis kwalifikowany jest wydawany osobom pełnoletnim.

  7. Trudności w potwierdzenia umowy w relacjach B2B – kontrahenci mogą nie akceptować reprezentacji przez rodziców.

Podsumowanie – czy małoletni może prowadzić JDG?

TAK – małoletni może prowadzić działalność gospodarczą, a prawo tego nie zabrania.

NIE – małoletni nie może wykonywać jej samodzielnie i bez zgody przedstawicieli ustawowych ani sądu.

TAK – małoletni ma obowiązek rejestracji, jeśli przekroczy limit działalności nierejestrowanej.

NIE – małoletni nie może podejmować czynności przekraczających zwykły zarząd bez udziału sądu.

Można więc stwierdzić, że:

  • osoby niepełnoletnie mogą być przedsiębiorcami,

  • rejestracji dokonują przedstawiciele ustawowi,

  • wiele działań wymaga decyzji sądu opiekuńczego,

  • zakres samodzielności dziecka jest minimalny,

  • prawo wymaga zmian, by umożliwić bardziej elastyczne podejście.

Dopóki jednak regulacje nie zostaną zmodernizowane, każdy przypadek musi być analizowany indywidualnie, z uwzględnieniem interesu dziecka, zasad ochrony jego majątku oraz realnych możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w warunkach ograniczonej zdolności do czynności prawnych.

 

Skontaktuj się z nami

Doradca biznesowy skontaktuje się z Tobą
i wspólnie ustalimy czy i jak możemy Ci pomóc?

Pracujemy od poniedziałku do piątku
w godzinach od 9:00 do 17:00

Obraz przedstawiający dzwoniącą dziewczynę, kontaktującą się z klientem

Wypełnij formularz