Płatności powyżej
15 000 zł. na co zwrócić uwagę?
07/03/2025
Zarówno przedsiębiorcy, jak i konsumenci mogą realizować płatności w gotówce lub bezgotówkowo. W przypadku większych kwot obowiązują jednak konkretne zasady, które mają na celu zwiększenie transparentności transakcji i ograniczenie szarej strefy.
W polskim systemie prawnym obowiązują szczególne zasady dotyczące płatności przekraczających 15 000 zł, zwłaszcza w transakcjach między przedsiębiorcami.
Limit ten wynika z przepisów ustawy i ma na celu ograniczenie obrotu gotówkowego oraz zwiększenie transparentności przepływów finansowych. Nieprzestrzeganie tych regulacji może skutkować nie tylko sankcjami podatkowymi, ale także utratą prawa do zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów.
W artykule omówimy kluczowe aspekty związane z płatnościami powyżej 15 000 zł, w tym obowiązek dokonywania ich za pośrednictwem rachunku bankowego, konsekwencje podatkowe oraz wyjątki od tej zasady.
Podpowiemy również, na co zwrócić uwagę, aby uniknąć problemów w rozliczeniach z fiskusem.
Obowiązek płatności bezgotówkowej powyżej 15.000 zł. Płatności powyżej 15.000 zł na co zwrócić uwagę?
Zgodnie z przepisami, jeśli wartość transakcji między przedsiębiorcami przekracza 15.000 zł brutto, płatność musi zostać dokonana za pośrednictwem rachunku płatniczego.
Oznacza to, że przedsiębiorca powinien wykonać przelew z własnego konta na rachunek firmy, od której nabywa towary lub usługi.
Przepis ten ma na celu:
ograniczenie unikania opodatkowania,
ułatwienie kontroli przepływu środków finansowych,
zwiększenie bezpieczeństwa obrotu gospodarczego.
Limit płatności gotówkowych w działalności gospodarczej.
Zgodnie z art. 19 ustawy Prawo przedsiębiorców, przedsiębiorcy dokonujący transakcji między sobą mają obowiązek regulowania płatności powyżej określonej kwoty za pośrednictwem rachunku płatniczego.
Obecnie limit ten wynosi 15 000 złotych. Warto pamiętać, że jeśli transakcja jest zawierana w walucie obcej, to kwota ta jest przeliczana na złote polskie zgodnie z kursem średnim NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień transakcji.
Przedsiębiorcy powinni każdorazowo dokonywać takiego przeliczenia, aby upewnić się, że dana płatność spełnia obowiązujące regulacje.
Od 2017 roku obowiązuje obniżony limit płatności gotówkowych. Przed tą zmianą wynosił on 15 000 euro, co oznaczało znacznie większą swobodę w dokonywaniu płatności gotówką.
Nowe przepisy wprowadziły zasadę, zgodnie z którą wydatki powyżej 15 000 złotych, jeśli zostały uregulowane gotówką, nie mogą być uznawane za koszt uzyskania przychodu.
Jest to istotna kwestia, ponieważ przedsiębiorcy, którzy nie przestrzegają tego ograniczenia, narażają się na negatywne konsekwencje podatkowe.
Formy płatności bezgotówkowych. Za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy?
Transakcje bezgotówkowe mogą być realizowane na kilka sposobów, w tym:
- przelew bankowy – tradycyjny lub online,
- płatność kartą płatniczą – zarówno stacjonarnie, jak i przez internet,
- BLIK – kod generowany w aplikacji bankowej,
- płatność poprzez platformy internetowe – np. PayPal, PayU, Przelewy24.
W kontekście podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT), art. 22p ust. 1 i 2 ustawy o PIT określa, że przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą nie mogą zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu tych wydatków, które przekraczają 15 000 zł, jeśli nie zostały one uregulowane przelewem bankowym.
Jeśli cała transakcja powyżej tego limitu została opłacona gotówką, nie jest ona uznawana za koszt podatkowy w całości. Natomiast w przypadku, gdy tylko część transakcji została opłacona gotówką, do kosztów uzyskania przychodu można zaliczyć jedynie tę część, która nie przekracza 15 000 zł.
Przedsiębiorcy powinni zwracać szczególną uwagę na sposób regulowania zobowiązań, ponieważ w razie błędnego zaksięgowania transakcji mogą być zobowiązani do korekty kosztów uzyskania przychodu lub nawet zwiększenia przychodów w sytuacji, gdy nie ma już możliwości zmniejszenia kosztów.
Warto też pamiętać, że znaczenie ma faktyczny sposób dokonania płatności, a nie ten, który został zadeklarowany na fakturze.
Podobne zasady obowiązują w podatku dochodowym od osób prawnych (CIT). Zgodnie z art. 15d ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, podatnicy nie mogą zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów płatności przekraczających 15 000 zł, jeśli nie zostały one dokonane za pośrednictwem rachunku płatniczego.
Co ważne, przepisy nie pozwalają na częściowe uwzględnienie takiej transakcji – jeśli przedsiębiorca zapłaci gotówką nawet niewielką część należności w ramach transakcji przekraczającej limit, całość nie będzie stanowić kosztu uzyskania przychodów.
Limit 15.000 zł – co warto wiedzieć? Jaka jednorazowa wartość transakcji?
- Obowiązuje dla przedsiębiorców – konsument może regulować płatności gotówką bez względu na kwotę.
- Dotyczy całkowitej wartości transakcji – niezależnie od liczby wpłat.
- Nie obejmuje innych form rozliczeń – np. barter czy kompensata nie podlegają pod ten limit.
Weryfikacja rachunku kontrahenta
Przed dokonaniem przelewu na kwotę powyżej 15.000 zł warto sprawdzić rachunek bankowy kontrahenta na białej liście podatników VATprowadzonej przez Krajową Administrację Skarbową.
Czy są jakieś limity w zakresie tego, jaka powinna być jednorazowa wartość transakcji? Przelew na rachunek spoza listy może skutkować brakiem możliwości zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów.
Kwestia ta była wielokrotnie analizowana przez sądy administracyjne. Warto wspomnieć o wyroku WSA w Gliwicach z 23 stycznia 2020 r. (sygn. I SA/Gl 913/19), w którym wskazano, że płatność za pośrednictwem rachunku płatniczego obejmuje także przelew na rachunek bankowy innej osoby na zasadzie przekazu, o którym mowa w Kodeksie cywilnym.
Nie obejmuje jednak takich form płatności jak przekaz pocztowy czy usługi ekspresowego transferu środków. Z kolei WSA we Wrocławiu w wyroku z 27 września 2017 r. (sygn. I SA/Wr 688/17) podkreślił, że podział płatności na raty nie pozwala na obejście limitu – suma wszystkich płatności w ramach jednej transakcji musi być brana pod uwagę.
Dodatkowe ograniczenia dotyczą sytuacji, gdy płatność została dokonana na rachunek bankowy, który nie znajduje się na tzw. białej liście podatników VAT, lub gdy transakcja podlega mechanizmowi podzielonej płatności (split payment), a przedsiębiorca nie zastosował tej metody.
W takich przypadkach organy podatkowe mogą kwestionować możliwość zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów.
Jeśli chodzi o podatek VAT, to sama ustawa o VAT nie przewiduje bezpośrednich konsekwencji za przekroczenie limitu płatności gotówkowych. Niemniej jednak pojawiają się inne ryzyka, zwłaszcza związane z solidarną odpowiedzialnością podatnika.
Jeśli przedsiębiorca dokona płatności powyżej 15 000 zł na rachunek spoza białej listy i nie zgłosi jej w terminie 14 dni za pomocą formularza ZAW-NR, może ponieść konsekwencje finansowe. Dodatkowo mechanizm podzielonej płatności jest obowiązkowy dla niektórych transakcji – jeśli podatnik nie zastosuje go, może narazić się na sankcje w postaci odpowiedzialności solidarnej za VAT.
Zmiany w limicie płatności gotówkowych
Planowano obniżenie limitu do 8.000 zł od 1 stycznia 2024 r., jednak finalnie utrzymano dotychczasowy poziom 15.000 zł brutto.
Limit Płatności Gotówkowych – Kto Musi Go Stosować?
Limit płatności gotówkowych dotyczy podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, w tym:
- Przedsiębiorców jednoosobowych wpisanych do CEIDG.
- Spółek handlowych oraz innych podmiotów wpisanych do rejestru przedsiębiorców KRS, takich jak fundacje, izby gospodarcze.
- Przedsiębiorców zagranicznych prowadzących działalność w Polsce przez oddział.
- Wspólników spółki cywilnej.
- Zagranicznych oddziałów polskich przedsiębiorców.
- Przedsiębiorców prowadzących działalność transgraniczną.
- Osób faktycznie prowadzących działalność, ale niewpisanych do CEIDG lub KRS.
Zasady Stosowania Limitów
Limit płatności gotówkowych stosuje się także w sytuacjach:
- Nabycia lub wytworzenia środków trwałych i wartości niematerialnych.
- Płatności po likwidacji działalności gospodarczej.
- Zmiany formy opodatkowania na zryczałtowaną.
- Płatności związanej z nabyciem towarów/usług w okresie zawieszenia działalności.
Kto Nie Musi Stosować Limitów?
Limit płatności gotówkowych nie dotyczy:
- Podmiotów niebędących przedsiębiorcami.
- Przedsiębiorców zagranicznych bez oddziału w Polsce.
- Organizacji społecznych, stowarzyszeń, fundacji, SPZOZ.
- Przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych.
- Rolników ryczałtowych.
- Osób kupujących przedmioty do majątku prywatnego przed rejestracją działalności.
- Komorników.
- Przedsiębiorców zagranicznych świadczących usługi w Polsce transgranicznie.
Konsekwencje naruszenia limitów. Kto stroną transakcji?
Płatność gotówkowa przekraczająca 15 tys. zł nie może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów. Cała kwota transakcji, a nie tylko nadwyżka ponad limit, zostanie wyłączona z kosztów podatkowych.
W przypadku wątpliwości można wystąpić o indywidualną interpretację podatkową.
Płatności Między Przedsiębiorcą a Konsumentem
- Konsument decyduje o formie płatności.
- Od 1 stycznia 2022 r. przedsiębiorcy muszą umożliwić płatności bezgotówkowe.
- Od 2024 r. miał obowiązywać limit płatności gotówkowych dla konsumentów, lecz nie wszedł w życie.
- Przedsiębiorcy bez terminala nie mogą korzystać z kwartalnego rozliczenia VAT.
- W niektórych przypadkach (np. sprzedaż internetowa) można odmówić przyjęcia gotówki.
Zapewnienie Płatności Bezgotówkowych
Przedsiębiorcy muszą umożliwić płatności bezgotówkowe poprzez:
- Terminale płatnicze.
- Usługi BLIK.
- Udostępnienie rachunku bankowego.
Podsumowanie
Przy transakcjach powyżej 15.000 zł brutto przedsiębiorca ma obowiązek dokonać płatności bezgotówkowej. Warto pamiętać o weryfikacji rachunku odbiorcy oraz o tym, że limit dotyczy wartości całej transakcji, a nie pojedynczych płatności. Znajomość tych zasad pozwala uniknąć problemów podatkowych i prawnych.
Podsumowując, przedsiębiorcy powinni mieć świadomość, że płatności gotówkowe powyżej 15 000 zł są obciążone istotnymi konsekwencjami podatkowymi.
W szczególności nie mogą być one zaliczane do kosztów uzyskania przychodu ani w PIT, ani w CIT. Ponadto należy zwrócić uwagę na białą listę rachunków bankowych oraz mechanizm podzielonej płatności, które również wpływają na sposób księgowania transakcji.
Przestrzeganie tych zasad pozwala uniknąć problemów z fiskusem i utrzymanie prawidłowej ewidencji podatkowej.
Chcesz omówić swoją sytuację z doradcą podatkowym? Wypełnij formularz poniżej – oddzwonimy do Ciebie.
Zostaw kontakt do siebie
Doradca biznesowy skontaktuje się z Tobą
i wspólnie ustalimy czy i jak możemy Ci pomóc?
Pracujemy od poniedziałku do piątku
w godzinach od 8:00 do 17:00
Więcej z naszego bloga
